Monthly Archives: Ιανουαρίου 2011

Αναπηρία και πολιτική ορθότητα…

Επιστολή- Απάντηση

Αθήνα 17/12/2010

ΠΡΟΣ: Εφημερίδα «ΝΕΑ»

ΑΠΟ: «Κίνηση  Καλλιτεχνών με Αναπηρία»

Υπόψιν: κ. Θανάση Χειμωνά, κ. Πέτρο Τατσόπουλο, και κ. Χρήστο Χομενίδη.

 

Την Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010 δημοσιεύσατε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας σας άρθρο του συγγραφέα Θανάση Χειμωνά με τίτλο:

[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η Χιονάτη και οι επτά γίγαντες

«Η πολιτική ορθότητα ενοχοποιεί το χιούμορ», http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4609053.

Το συγκεκριμένο άρθρο πραγματεύεται με τρόπο στηλιτευτικό την αντίδραση πολλών ανθρώπων με αναπηρία στις μεταφορικές χρήσεις όρων που υποδηλώνουν τη σύνδεση της αναπηρίας με την ανικανότητα/αδυναμία ή οποιουδήποτε είδους κοινωνική μειονεξία, χαρακτηρίζοντάς τους αντιδρώντες ως εκφραστές σκοταδιστικών αντιλήψεων που επιχειρούν να τις επιβάλλουν χρησιμοποιώντας ως μέσο την εμμονή στη χρήση μιας αποκαλούμενης «politically correct» ορολογίας. Για την απόδειξη του παραπάνω ισχυρισμού, ο συγγραφέας του άρθρου χρησιμοποιεί μια σειρά από “επιχειρήματα”, αν μη τι άλλο αυθαίρετα και -συνεπώς- παραπλανητικά. Μεταξύ άλλων, ομιλεί για μια  «λίαν επικίνδυνη μόδα που εξαπλώνεται ραγδαία στο δυτικό κόσμο…» εν είδει «νέας μορφής λογοκρισίας, πιο σκοταδιστικής και πιο αδυσώπητης από αυτές που είχαν επιβάλει στο παρελθόν ακόμη και τα πιο συντηρητικά και θεοκρατικά καθεστώτα…»

Ως αγωνιζόμενοι Έλληνες πολίτες που ουδεμία δυνατότητα έχουμε να εξαπλώνουμε τη μόδα του «politically correct» στο δυτικό κόσμο, αλλά και ως καλλιτέχνες με αναπηρία υπερασπιζόμενοι τη δικαιωματική μας αντιγνωμία στις θέσεις/απόψεις του κ. Χειμωνά, αντιπαραθέτουμε τα ακόλουθα στοιχειώδη και αυτονόητα:

Πέρα από κάθε είδους κοινωνική και πολιτική διεργασία διαμόρφωσης εννοιών απαντάται το Δικαίωμα κάθε Ανθρώπου με Αναπηρία στον Αυτοπροσδιορισμό, το οποίο προϋπάρχει και ταυτόχρονα  πρέπει να ενυπάρχει μέσα σε αυτές, απλώς και μόνο γιατί αντικατοπτρίζει την καθημερινή διεκδίκησή τους να αντιμετωπίζονται ισότιμα από την Κοινωνία.

Η χρήση της γλώσσας εξελίσσεται, ανανεούμενη από τις εκάστοτε πολιτικές, παιδαγωγικές, πολιτισμικές και κοινωνικές αντιλήψεις και συναντιλήψεις του πλαισίου ανατροφοδότησής της.

Ο στιγματισμός ως φαινόμενο εμφανίζει την αδυναμία μιας κοινωνίας να αποδεχτεί κάτι το οποίο η ίδια κανονιστικά απορρίπτει ως μη κανονικό, αντικρίζεται δε σε όλες τις εκφάνσεις της. Η ίδια η χρήση της γλώσσας ανα-οριοθετεί φορτίζοντας αρνητικά ορισμούς, περιθωριοποιώντας μέσα από συμφραζόμενα ολόκληρες ομάδες πληθυσμού πρόσφατα ακόμη και λαούς…

Η Αναπηρία ως αιτία Αποκλεισμού κουβαλά στην αντανακλαστική της εννοιολόγηση το στίγμα της «μειονεξίας», της «αντιπαραγωγικότητας» και του «ελλείμματος», παρά τη ριζική αναμόρφωση της όρισής της από το σύνολο των Διεθνών Οργανισμών, με τον Ο.Η.Ε. να τη χαρακτηρίζει ως «Καθολική Εμπειρία»  στο μέτρο της αξίωσης για άρση των τιθέμενων από την κοινωνία εμποδίων, που αθετούν τη συμμετοχή σε ίση βάση των ανθρώπων που εμπίπτουν στην εν λόγω διακριτή ομάδα πληθυσμού.

Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι: Αποδεχόμαστε ή αρνούμαστε να συντηρούμε κοινωνικά στερεότυπα που στιγματίζουν την αναπηρία; Αν ισχύει το δεύτερο, πώς αυτό γίνεται πράξη όταν συνεχώς και αδιαλλείπτως κακοποιούμε τις έννοιες και τους διεκδικητές απελευθερωμένους, στο όνομα έστω της ελευθερίας της τέχνης και του λόγου;

Η αντίδρασή μας στο άρθρο του κ. Χειμωνά δεν αντανακλά κανενός είδους παροξυσμό υπερευαισθησίας από μέρους μας… Άλλωστε, στην Αγγλία η οποία και χρησιμοποιήθηκε ως παράδειγμα στο άρθρο του κ. Χειμωνά προ εικοσαετίας ασκήθηκε ισχυρή κριτική από το Αναπηρικό Κίνημα επί τη βάσει ακριβώς αυτής της αποστιγματιστικής χρήσης της γλώσσας, βρίσκοντας συνάμα ένθερμους συμπαραστάτες από την Καλλιτεχνική και Πανεπιστημιακή Κοινότητα, προεξάρχοντος του M. Oliver, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Γκρίνουιτς, συγγραφέα και Ακτιβιστή με Αναπηρία.

Το δικό μας “διά ταύτα” που ουδέποτε θα κουραστούμε να επαναλαμβάνουμε όσο και αν κάποιοι επιμένουν να χαρακτηρίζουν αυτή μας τη στάση ως σκοταδιστική, είναι ξεκάθαρο και βαθιά συνειδητό: Η χρήση ρατσιστικού, στιγματιστικού λόγου για τα άτομα με αναπηρία συνιστά δείκτη κοινωνικού αποκλεισμού, ή αλλιώς μιας κατ’ επίφαση ένταξης υπό όρους υποβιβασμού ή ηρωοποίησης

Έχοντας δε πλήρη συναίσθηση των αρνητικών αναπαραστάσεων, που καλλιεργούνται συνειδησιακά στο ευρύ κοινό εκτός των άλλων και μέσω της στρεβλωμένης παρουσίασης του πλαισίου διαβίωσης των Κοινωνών με Αναπηρία από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και την Τέχνη, η «Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία» απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στους εμπλεκόμενους στο διαδικτυακό διάλογο συγγραφείς κ. Θανάση Χειμωνά, κ. Πέτρο Τατσόπουλο και κ. Χρήστο Χομενίδη στην Ημερίδα, που διοργανώνουμε και  θα πραγματοποιηθεί στις 8 Απριλίου του 2011 στο Ίδρυμα Ευγενίδου με θέμα: «Τέχνη και Αναπηρία».

 

Ο Μισέλ Φουκό στον Πρόλογό του για το έργο του Ζωρζ Κάγκιλεμ «Το Κανονικό και το Παθολογικό» έγραφε:

«Η διαμόρφωση εννοιών είναι ένας τρόπος για να ζούμε, όχι για να σκοτώνουμε τη ζωή»

Οφείλουμε να κοιτάξουμε πέρα από αυτό οπού μας οδηγεί η προκατάληψη της όρασής μας…

Αν καταφέρουμε να δούμε κάτι αληθινό…

Ίσως καταφέρουμε και να εστιάσουμε…!!!

Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία