Category Archives: τέχνη και αναπηρία

Αναπηρία και πολιτική ορθότητα…

Επιστολή- Απάντηση

Αθήνα 17/12/2010

ΠΡΟΣ: Εφημερίδα «ΝΕΑ»

ΑΠΟ: «Κίνηση  Καλλιτεχνών με Αναπηρία»

Υπόψιν: κ. Θανάση Χειμωνά, κ. Πέτρο Τατσόπουλο, και κ. Χρήστο Χομενίδη.

 

Την Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010 δημοσιεύσατε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας σας άρθρο του συγγραφέα Θανάση Χειμωνά με τίτλο:

[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η Χιονάτη και οι επτά γίγαντες

«Η πολιτική ορθότητα ενοχοποιεί το χιούμορ», http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4609053.

Το συγκεκριμένο άρθρο πραγματεύεται με τρόπο στηλιτευτικό την αντίδραση πολλών ανθρώπων με αναπηρία στις μεταφορικές χρήσεις όρων που υποδηλώνουν τη σύνδεση της αναπηρίας με την ανικανότητα/αδυναμία ή οποιουδήποτε είδους κοινωνική μειονεξία, χαρακτηρίζοντάς τους αντιδρώντες ως εκφραστές σκοταδιστικών αντιλήψεων που επιχειρούν να τις επιβάλλουν χρησιμοποιώντας ως μέσο την εμμονή στη χρήση μιας αποκαλούμενης «politically correct» ορολογίας. Για την απόδειξη του παραπάνω ισχυρισμού, ο συγγραφέας του άρθρου χρησιμοποιεί μια σειρά από “επιχειρήματα”, αν μη τι άλλο αυθαίρετα και -συνεπώς- παραπλανητικά. Μεταξύ άλλων, ομιλεί για μια  «λίαν επικίνδυνη μόδα που εξαπλώνεται ραγδαία στο δυτικό κόσμο…» εν είδει «νέας μορφής λογοκρισίας, πιο σκοταδιστικής και πιο αδυσώπητης από αυτές που είχαν επιβάλει στο παρελθόν ακόμη και τα πιο συντηρητικά και θεοκρατικά καθεστώτα…»

Ως αγωνιζόμενοι Έλληνες πολίτες που ουδεμία δυνατότητα έχουμε να εξαπλώνουμε τη μόδα του «politically correct» στο δυτικό κόσμο, αλλά και ως καλλιτέχνες με αναπηρία υπερασπιζόμενοι τη δικαιωματική μας αντιγνωμία στις θέσεις/απόψεις του κ. Χειμωνά, αντιπαραθέτουμε τα ακόλουθα στοιχειώδη και αυτονόητα:

Πέρα από κάθε είδους κοινωνική και πολιτική διεργασία διαμόρφωσης εννοιών απαντάται το Δικαίωμα κάθε Ανθρώπου με Αναπηρία στον Αυτοπροσδιορισμό, το οποίο προϋπάρχει και ταυτόχρονα  πρέπει να ενυπάρχει μέσα σε αυτές, απλώς και μόνο γιατί αντικατοπτρίζει την καθημερινή διεκδίκησή τους να αντιμετωπίζονται ισότιμα από την Κοινωνία.

Η χρήση της γλώσσας εξελίσσεται, ανανεούμενη από τις εκάστοτε πολιτικές, παιδαγωγικές, πολιτισμικές και κοινωνικές αντιλήψεις και συναντιλήψεις του πλαισίου ανατροφοδότησής της.

Ο στιγματισμός ως φαινόμενο εμφανίζει την αδυναμία μιας κοινωνίας να αποδεχτεί κάτι το οποίο η ίδια κανονιστικά απορρίπτει ως μη κανονικό, αντικρίζεται δε σε όλες τις εκφάνσεις της. Η ίδια η χρήση της γλώσσας ανα-οριοθετεί φορτίζοντας αρνητικά ορισμούς, περιθωριοποιώντας μέσα από συμφραζόμενα ολόκληρες ομάδες πληθυσμού πρόσφατα ακόμη και λαούς…

Η Αναπηρία ως αιτία Αποκλεισμού κουβαλά στην αντανακλαστική της εννοιολόγηση το στίγμα της «μειονεξίας», της «αντιπαραγωγικότητας» και του «ελλείμματος», παρά τη ριζική αναμόρφωση της όρισής της από το σύνολο των Διεθνών Οργανισμών, με τον Ο.Η.Ε. να τη χαρακτηρίζει ως «Καθολική Εμπειρία»  στο μέτρο της αξίωσης για άρση των τιθέμενων από την κοινωνία εμποδίων, που αθετούν τη συμμετοχή σε ίση βάση των ανθρώπων που εμπίπτουν στην εν λόγω διακριτή ομάδα πληθυσμού.

Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι: Αποδεχόμαστε ή αρνούμαστε να συντηρούμε κοινωνικά στερεότυπα που στιγματίζουν την αναπηρία; Αν ισχύει το δεύτερο, πώς αυτό γίνεται πράξη όταν συνεχώς και αδιαλλείπτως κακοποιούμε τις έννοιες και τους διεκδικητές απελευθερωμένους, στο όνομα έστω της ελευθερίας της τέχνης και του λόγου;

Η αντίδρασή μας στο άρθρο του κ. Χειμωνά δεν αντανακλά κανενός είδους παροξυσμό υπερευαισθησίας από μέρους μας… Άλλωστε, στην Αγγλία η οποία και χρησιμοποιήθηκε ως παράδειγμα στο άρθρο του κ. Χειμωνά προ εικοσαετίας ασκήθηκε ισχυρή κριτική από το Αναπηρικό Κίνημα επί τη βάσει ακριβώς αυτής της αποστιγματιστικής χρήσης της γλώσσας, βρίσκοντας συνάμα ένθερμους συμπαραστάτες από την Καλλιτεχνική και Πανεπιστημιακή Κοινότητα, προεξάρχοντος του M. Oliver, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Γκρίνουιτς, συγγραφέα και Ακτιβιστή με Αναπηρία.

Το δικό μας “διά ταύτα” που ουδέποτε θα κουραστούμε να επαναλαμβάνουμε όσο και αν κάποιοι επιμένουν να χαρακτηρίζουν αυτή μας τη στάση ως σκοταδιστική, είναι ξεκάθαρο και βαθιά συνειδητό: Η χρήση ρατσιστικού, στιγματιστικού λόγου για τα άτομα με αναπηρία συνιστά δείκτη κοινωνικού αποκλεισμού, ή αλλιώς μιας κατ’ επίφαση ένταξης υπό όρους υποβιβασμού ή ηρωοποίησης

Έχοντας δε πλήρη συναίσθηση των αρνητικών αναπαραστάσεων, που καλλιεργούνται συνειδησιακά στο ευρύ κοινό εκτός των άλλων και μέσω της στρεβλωμένης παρουσίασης του πλαισίου διαβίωσης των Κοινωνών με Αναπηρία από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και την Τέχνη, η «Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία» απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στους εμπλεκόμενους στο διαδικτυακό διάλογο συγγραφείς κ. Θανάση Χειμωνά, κ. Πέτρο Τατσόπουλο και κ. Χρήστο Χομενίδη στην Ημερίδα, που διοργανώνουμε και  θα πραγματοποιηθεί στις 8 Απριλίου του 2011 στο Ίδρυμα Ευγενίδου με θέμα: «Τέχνη και Αναπηρία».

 

Ο Μισέλ Φουκό στον Πρόλογό του για το έργο του Ζωρζ Κάγκιλεμ «Το Κανονικό και το Παθολογικό» έγραφε:

«Η διαμόρφωση εννοιών είναι ένας τρόπος για να ζούμε, όχι για να σκοτώνουμε τη ζωή»

Οφείλουμε να κοιτάξουμε πέρα από αυτό οπού μας οδηγεί η προκατάληψη της όρασής μας…

Αν καταφέρουμε να δούμε κάτι αληθινό…

Ίσως καταφέρουμε και να εστιάσουμε…!!!

Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία

Advertisements

Τέχνη και αναπηρία

Τέχνη και αναπηρία.

Δύο έννοιες που στις συνειδήσεις της πλειοψηφίας της κοινής γνώμης είναι αντικρουόμενες. Δύο έννοιες που κατ’ επίφαση είναι αντίθετες, χωρίς κανένα σημείο συνάφειας. Γιατί η τέχνη για τους περισσότερους από εμάς αποτελεί μονοδιάστατα μια έκφραση του ωραίου, του ιδανικού. Κι όμως για πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες, με την προσπάθεια που καταβάλλεται τα τελευταία χρόνια από τα αναπηρικά κινήματα σε όλο τον κόσμο να επικοινωνήσουν την πραγματική έννοια της αναπηρίας ως μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας, η αναπηρία αποτελεί μια αστείρευτη πηγή έμπνευσης για δημιουργία, μια προσέγγιση όμως που δεν είναι πάντα αποδεκτή.

Από τη μία, καλλιτέχνες με αναπηρία έχουν αναγνωριστεί και έχουν λάβει τα εύσημα για τις εξαιρετικές τους επιδόσεις. Από την άλλη γλυπτά που απεικονίζουν σώματα με κάποια αναπηρία σοκάρουν και προκαλούν ποικίλες αντιδράσεις. Πώς εξηγείται αυτή η μεγάλη απόκλιση όσον αφορά την τέχνη που σχετίζεται με την αναπηρία; Πώς μπορεί να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα; Υπάρχει χώρος στην τέχνη για την αναπηρία; Τι διαφορές υπάρχουν στην παραγόμενη τέχνη σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη; Και τελικά, κατά πόσο μπορεί η τέχνη να αλλάξει τον τρόπο της θέασης της αναπηρίας από την κοινωνία; Σε αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει απαντήσεις αρθρογραφώντας για τα «Θέματα Αναπηρίας» ο σκηνοθέτης κ. Αντώνης Ρέλλας, που είναι και ο ίδιος πολίτης με αναπηρία.

«Η κοινωνική ατζέντα της αναπηρίας στηρίζεται και αναδεικνύεται από χιλιάδες ανθρώπους στην πατρίδα μας. Το αναπηρικό κίνημα θεωρείται και είναι το μαζικότερο σήμερα διεκδικητικό κίνημα. Υπό την παραπάνω έννοια παρατηρείται μια αναντιστοιχία ανάμεσα στην κινηματική δυναμική που έχει τα τελευταία χρόνια αναπτυχθεί και τη συμβολή της τέχνης σ’ αυτήν.  Η τέχνη – κύρια στην Ελλάδα – είναι πίσω από τις διεκδικήσεις και τα σημαίνοντα του αναπηρικού κινήματος. Όχι μόνο η τέχνη αλλά και ο λεγόμενος πνευματικός κόσμος στο σύνολό του», τονίζει χαρακτηριστικά απαντώντας στο ερώτημα πόσο κοντά βρίσκονται οι έννοιες της τέχνης και της αναπηρίας.

Επιχειρώντας μια αναδρομή στον χρόνο διαπιστώνεται η εισαγωγή του δίπολου «ήρωας – ζητιάνος» για την παρουσίαση των ατόμων με αναπηρία όχι μόνο μέσα από τα ΜΜΕ, αλλά και από τις διάφορες εκφράσεις τέχνης: «Διαχρονικά η τέχνη και κύρια η λογοτεχνία υπήρξαν ο προμαχώνας της κοινωνικής παραπληροφόρησης σε θέματα αναπηρίας. Οι άνθρωποι με νοητική καθυστέρηση περιπαίζονταν συστηματικά στον λαϊκό Καραγκιόζη, ο ζητιάνος του Καρκαβίτσα ανεδείκνυε ως χαρακτήρας τον άνθρωπο με αναπηρία που εκμεταλλεύεται την αναπηρία του, ζει ζωή “επιδοτούμενη”. Στην ίδια “λογική”, θέατρο και κινηματογράφος προσδίδουν στους ήρωες / πρόσωπα με αναπηρία κατωτερότητα, κακία, επικινδυνότητα ή αποδίδουν υπερφυσικές δυνάμεις .

Ο  συσχετισμός “τεράτων” και αναπηρίας είναι κοινωνικό προϊόν το οποίο εκφράστηκε έντονα μέσα από την τέχνη του κινηματογράφου.  Η αναπαραγωγή του  ρατσιστικού μύθου περί αναπηρικής δυστυχίας που “θέλει” τον άνθρωπο με αναπηρία εξ ορισμού δυστυχισμένο εξαιτίας της αναπηρίας, αναπαράγεται δια της τέχνης στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων που αναδεικνύονται χαρακτήρες με αναπηρία. Η τέχνη όμως έχει τη δυνατότητα μέσα από την ενσωμάτωση του “διαφορετικού” ατόμου στο σύνολο, της άπειρης κοινωνικοποίησης του, της συμμετοχής του στα βιώματα, στις εμπειρίες και στις ιδέες ολόκληρου του ανθρωπίνου γένους.  Η ανάδειξη  της πραγματικής διάστασης της συνθήκης της αναπηρίας και των ανθρώπων που την βιώνουν είναι και το ουσιαστικό ζητούμενο για τον καλλιτέχνη».

Ο κ. R. Randall, Διευθυντής του Φεστιβάλ Other Film στη Μελβούρνη είχε δηλώσει: «Η καταπληκτική τέχνη εξυπηρετεί όλους, η κακή τέχνη δεν εξυπηρετεί κανένα». Υπάρχει καλή και καλή τέχνη και πως ορίζονται με σημείο αναφοράς την αναπηρία; «Ως “υποκατάστατο” της ζωής η τέχνη,  έχει τον τρόπο να φέρει τον άνθρωπο σε ισορροπία με το κοινωνικό περιβάλλον του όταν όμως εκφράζει / αποκωδικοποιεί την αλήθεια των πραγμάτων. Η τέχνη που ανοίγει δρόμο προς την αλήθεια, λοιπόν, είναι εξ ορισμού καλή τέχνη. Από την άλλη, η τέχνη που αναπαράγει τον ετεροπροσδιορισμό και τα κοινωνικά ψεύδη για την αναπηρία και τους ανθρώπους με αναπηρία είναι εξ’ ορισμού “κακή” τέχνη. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, μέχρι σήμερα έχουμε γνωρίσει την κακή εκδοχή της τέχνης σε ότι αφορά την κοινωνική συνθήκη της αναπηρίας. Άρα, νομιμοποιούμαι να ισχυρίζομαι ότι η απαραίτητη εξισορρόπηση του κενού / ελλείμματος, απαιτεί πλέον καλλιτέχνες που νιώθουν και είναι “στρατευμένοι”. Άνθρωποι της τέχνης που θα συλλάβουν, θα συγκρατήσουν θα μετατρέψουν το βίωμα σε μνήμη, την ανάμνηση σε έκφραση και την ύλη σε μορφή.

Η διαφορετικότητα, η συνείδηση του ανθρώπινου ελλείμματος ως αυτονόητου κωδικού αλήθειας – έρωτα – συνύπαρξης, είναι η βαθύτερη ουσία της ανθρώπινης σκέψης ανά τους αιώνες. Ο άνθρωπος δεν είναι τέλειος, ούτε η αξίωση και επιβολή της τελειότητας είναι ο επί της γης προορισμός του. Για να γίνει κατανοητή η βαθύτερη διασύνδεση της τέχνης με την ανθρώπινη “ατέλεια”, το έλλειμμα ή την αναπηρία, αρκεί να σκεφτούμε ότι τα αντίθετά τους έχουν εγγραφεί στην ανθρώπινη ιστορία ως τα αρχέτυπα του φασισμού. Δεν υπάρχει ή δεν νομιμοποιείται – κατά τη γνώμη μου – τέχνη που να παραπέμπει στην αναγκαιότητα της άπιαστης τελειότητας και εντέλει στην επιβολή της όποιας Αρείας φυλής. Η προσωπική και κοινωνική συνύπαρξη με το έλλειμμα είναι παρακαταθήκη τέχνης, αληθινής βαθιάς τέχνης. Ο άνθρωπος με αναπηρία έχει προνομιακή σχέση με όσα συνθέτουν την πρώτη ύλη της τέχνης, μιας και έχει προνομιακή σχέση με όσα συνθέτουν την κοινωνική πρώτη ύλη διεκδίκησης του δικαιώματος στη λυτρωτική διαφορετικότητα. Η τέχνη κυοφορείται στις απελευθερωμένες από τα φασιστικά πρότυπα περιοχές του νου».

Φτάνοντας από την υψηλή και ουσιαστική τέχνη, στην ευρείας κατανάλωσης δημιουργία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που μπαίνει σε χιλιάδες σπίτια καθημερινά ο κ. Ρέλλας είναι κάθετος. «Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη για τον ρόλο των ΜΜΕ σε ότι αφορά τόσο την προώθηση καλλιτεχνών με αναπηρία όσο και την κοινωνική διεκδικητική ατζέντα του αναπηρικού κινήματος. Μια αντικειμενική, απελευθερωμένη ματιά στα κυρίαρχα πρότυπα που κύρια τα ιδιωτικά ηλεκτρονικά ΜΜΕ αναπαράγουν είναι αρκετή για να δώσει την απάντηση. Τα ΜΜΕ στην συντριπτική πλειοψηφία τους προσβάλλουν βάναυσα την ουσία της διεκδίκησης του αναπηρικού κινήματος που δεν είναι άλλη από το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό των ανθρώπων με αναπηρία και την δικαιωματική προσέγγιση της συνθήκης της αναπηρίας».

Σε μια κρίσιμη περίοδο, απαιτούνται κρίσιμες και ουσιαστικές αποφάσεις και ρηξικέλευθες τομές και μέτρα, ώστε να μην περιθωριοποιηθούν τα καίρια ζητήματα της αναπηρίας. Πόσος χώρος υπάρχει όμως γι’ αυτό; Μπορεί ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες να λειτουργήσει παιδευτικά και εν τέλει λυτρωτικά η τέχνη; «Οι εποχές που ζούμε είναι κοινωνικά και πολιτικά κρίσιμες, οι συγκρούσεις που ξεπροβάλλουν μπροστά μας θα είναι μετωπικές. Άνευ υπερβολής, αποκρουστικά φασιστικά αρχέτυπα που επί δεκαετίες φάνταζαν στο νου των αφελών ξεχασμένα, διεκδικούν και θα διεκδικήσουν με ακόμα μεγαλύτερη ένταση την επιβολή τους. Οι καλλιτέχνες με αναπηρία, στην επόμενη δύσκολη στροφή των καιρών καλούνται να βρεθούν στην πρωτοπορία των κοινωνικών ζυμώσεων. Την πρωτοπορία, συνεπώς, διεκδικούμε και οφείλουμε να διεκδικήσουμε, όχι το εξαιρετικά φτωχό – σεμνό και ταπεινό – δικαίωμα στη συμμετοχή και μόνο. Με κίνδυνο να παρεξηγηθώ, θα σας πω ότι είναι αναγκαιότητα των καιρών η δημιουργία Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία, που στην υπόθεση διεκδίκησης / ανάδειξης  της κοινωνικής πρωτοπορίας θα πρέπει να νιώθουν απολύτως στρατευμένοι.  Ναι, στρατευμένοι, ας μην φοβίζει η λέξη. Άλλωστε, χιλιάδες είναι αυτοί που υπηρετούν την ατζέντα του αναπηρικού κινήματος και όλοι – με τον τρόπο του ο καθένας – είναι στρατευμένοι σε μια πολύ δύσκολη μεν αλλά και πολύ μεγάλη υπόθεση…

Τέχνη δεν είναι μόνο αυτό που ξεχειλίζει από τη βιωμένη πραγματικότητα αλλά και αυτό που προκύπτει παρατηρώντας από απόσταση απέναντι στη μορφή. Τέλος ο πραγματικός καλλιτέχνης – με αναπηρία ή χωρίς – δεν είναι αυτός που κατακρεουργείται από το “κτήνος”, αλλά αυτός που με κόπο καταφέρνει τελικά να το δαμάσει».

Αντωνης Ρέλλας

Σκηνοθέτης – Πολίτης με Αναπηρία

http://www.esaea.gr/index.php?module=announce&ANN_user_op=view&ANN_id=3339&MMN_position=17%3A17&thms=4&ns_news=1


Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία

Μιά ιδιαίτερα μαχητική ομάδα ανένταχτων καλλιτεχνών με αναπηρία αποφάσισε να αναμετρηθεί με το μέλλον. “Με όσα μας παρεμποδίζουν να εκφραστούμε ισότιμα, μας κλείνουν την δίοδο επικοινωνίας με την κοινωνία ή ασφυκτικά μας την περιορίζουν” τονίζει χαρακτηριστικά η ομάδα (νομικά έχει συσταθεί ως Κίνηση καλλιτεχνών με αναπηρία)στο πρώτο επίσημο κάλεσμά της.

Το κάλεσμα απευθύνεται προς κάθε ενδιαφερόμενο να δώσει το παρών στην πρώτη συνάντηση ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών που θα πραγματοποιηθεί στο Θέατρο Κωφών Ελλάδας (Σαχτούρη 8 – 10, πλατεία Κουμουνδούρου) το βραδάκι της Παρασκευής 19 Νοεμβρίου.

Υπάρχει μιά κοινωνία που ασφυκτιά υποταγμένη σε νόρμες επικοινωνιακές, υπάρχουν βαθιές ανάγκες εκφραστικές που αναζητούν έξοδο για να επηρεάσουν δυναμικά τα πράγματα, υπάρχουν και συμφέροντα βαθιά που αποζητούν και επιβάλλουν έναν και μοναδικό τρόπο έκφρασης, αυτόν που δεν αμφισβητεί επί της ουσίας, δεν απειλεί” : Μέσα από τις συγκεκριμένες πέντε αράδες οι της νεοσύστατης Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία αυτοπροσδιορίζονται ως φορέας πολιτιστικής αμφισβήτησης των όσων σήμερα συνθέτουν τις ισορροπίες στα πεδία έκφρασης των ανθρώπων με αναπηρία. “Ισορροπίες τρόμου” δηλώνουν οι της Κίνησης χαρακτηριστικά, “οι καλλιτέχνες με αναπηρία σήμερα, έμμεσα ή άμεσα εκβιάζονται να λειτουργούν ως άλλοθι της ψευδοευαισθησίας της άρχουσας τάξης αν θέλουν να έχουν την οποιαδήποτε πρόσβαση μέσω του έργου τους στην κοινωνία, στο κοινό”.

Και συνεχίζουν : “Στις ακραία δεξιές εποχές μας όπου επελαύνει ο ακραίος επί θεμάτων αναπηρίας συντηρητισμός και χυδαία αναπαράγεται το μοντέλο της εξευτελιστικής φιλανθρωπίας, ο αγώνας μας για αυτοπροσδιορισμό, για έξοδο από τα τείχη της εκμετάλλευσης των κάθε λογής φιλανθρώπων, μοιάζει σχεδόν αδύνατος. Οχι απλώς δεν μας αποθαρρύνει η διαπίστωση αυτή, αλλά αντίθετα μας εμπνέει ακόμα περισσότερο” .

Κάμποσοι από τους μετέχοντες στην νεοσύστατη Κίνηση καλλιτεχνών με αναπηρία έχουν τύχει ξέχωρης προβολής τα τελευταία χρόνια. Την αποποιούνται άραγες; “ΝΑΙ – μας απαντάνε ανεπιφύλακτα – οι ψεύτικες αγκαλιές και επιδοκιμασίες ωρίμασαν μέσα μας την αλήθεια, αυτήν που πάντα γνωρίζαμε αλλά αποφεύγαμε δημόσια να ομολογήσουμε. Πλέον την ομολογούμε, αυτή δε η ομολογία μας είναι και η πρώτη επίθεσή μας ενάντια σε αυτούς που μας υποτίμησαν, το πρώτο άνοιγμα της πόρτας προς το μέλλον που είμαστε αποφασισμένοι να διεκδικήσουμε

Η νεοσύστατη Κίνηση δεν λειτουργεί με όρους και σκεπτικό ενός τυπικού σωματείου, δεν μοιράζει αξιώματα και ρόλους, είναι ανοικτή επί ίσοις όροις σε όλους όσοι θέλουν να μετάσχουν.6977 202216 το τηλέφωνο επικοινωνίας , όπως δε μας επισημαίνουν οι πρωτεργάτες “δεν απευθυνόμαστε μόνο στους επαγγελματίες καλλιτέχνες αλλά και στον καθένα εραστή της τέχνης άνθρωπο με αναπηρία.” . Στο κάλεσμα ιδιαίτερη έμφαση δίνεται “στους Κύπριους αδελφούς μας που μοιράζονται μαζί μας την πεποίθηση ότι ο βίαιος φιλανθρωπικός πατερναλισμός δολοφονεί την δυνατότητα ουσιαστικής και παρεμβατικής έκφρασης των καλλιτεχνών με αναπηρία”. Ο δύσκολος δρόμος είναι μπροστά, ζητούμενο απομένει το εάν , ποιοί και πόσοι θα τον διανύσουν .

http://www.truerespect.com.cy/


Καταργείται – και εάν ναι γιατί – το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Εmotion Pictures;

Τις τελευταίες εβδομάδες , στο site του φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Emotion Pictures που έχει ως θέμα την αναπηρία έχουν πάψει να αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία για την φετινή διοργάνωση (13 – 15 Σεπτεμβρίου , μουσείο Μπενάκη) και να απευθύνεται η τυπική πρόσκληση συμμετοχής στο κοινό. Εκατοντάδες φίλοι του φεστιβάλ αναρωτιούνται και ρωτούν “τι συμβαίνει;”.

Μόνη αρμόδια να απαντήσει δημόσια είναι η καλλιτεχνική διευθύντρια Μαίρη Παπαλιού, σε αυτήν πρακτικά απευθύνεται το ερώτημα. Από την πλευρά μας, θεωρούμε βέβαιον ότι είτε το φεστιβάλ έχει μεταφερθεί σε κάποια ύστερη ημερομηνία είτε έχει οριστικά αναβληθεί/καταργηθεί. Δεδομένου ότι αποτελεί έναν θεσμό που έχει αγγίξει χιλιάδες ανθρώπους εντός και εκτός ελληνικών συνόρων, κρίνουμε ότι η ξεκάθαρη απάντηση στο τι συμβαίνει (αν βέβαια κάτι κακό συμβαίνει) το ταχύτερο δυνατόν, είναι πράξη στοιχειώδους σεβασμού έναντι όσων αγάπησαν, αγκάλιασαν και πίστεψαν το Emotion Pictures.

Tα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία που έχουμε συλλέξει την τριετία 2007 – 2010 για το πρώτο επίσημο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ με θέμα την αναπηρία που διοργανώθηκε στην χώρα μας, πείθουν ότι η εμβέλειά του αν μη τι άλλο ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη. Ο αριθμός επισκεπτών στις τρεις διοργανώσεις άγγιξε τα 12.000 άτομα, ενώ κατατέθηκαν περίπου 1000 ταινίες με θέματα αναπηρίας από Έλληνες και ξένους δημιουργούς 120 εκ των οποίων παρουσιάστηκαν στο διαγωνιστικό μέρος. Σημαντικά πρόσωπα συμμετείχαν στην κριτική επιτροπή (από τους Έλληνες μετέχοντες ξεχωρίζει το όνομα του Θόδωρου Αγγελόπουλου), παράλληλα δε με την προβολή των ντοκιμαντέρ κάμποσες ειδικές θεματικές (για τον αυτισμό, την ειρήνη και την οικολογία) πρόσφεραν επιπρόσθετα κίνητρα για σοβαρή συζήτηση και προβληματισμούς εντός αλλά και εκτός ελληνικών τειχών.

Οι δράσεις και η εμβέλεια του φεστιβάλ στο ελάχιστο δεν εξαντλήθηκαν στο ανά έτος τριήμερο της επίσημης διοργάνωσής του. Η μεγαλύτερη και βαθύτερη πιθανώς δουλειά έγινε τις λοιπές 362 μέρες του χρόνου και για όλη την τριετία ύπαρξης του Emotion Pictures. Aρκεί επ’ αυτού να αναφερθεί ότι πλήρες εκπαιδευτικό πακέτο με βραβευμένα ντοκιμαντέρ του φεστιβάλ έχει σταλεί με χορηγία Ιδρύματος Νιάρχου σε 3000 σχολεία της Ελλάδας και του εξωτερικού!

Το πακέτο στα σχολεία δεν είναι η μόνη μεγάλη προσφορά αλλά και συνάμα παρακαταθήκη του Emotion Pictures. Επιλεγμένα ντοκιμαντέρ Ελλήνων και ξένων δημιουργών έχουν προβληθεί από άκρου εις άκρον της Ελλάδας με την συνεργασία κατά κανόνα φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ενδεικτικά έχουν γίνει προβολές σε Καστοριά, Καρδίτσα, Χανιά, Ζάκυνθο, Κιλκίς, Ιεράπετρα, Καλαμάτα, Λήμνο, Φιλιατρά, Πάτρα, Σάμο, Κόρινθο, Σέρρες, Αγρίνιο και σχεδόν σε όλους τους μεγάλους δήμους του Αττικού λεκανοπεδίου. Επίσης, το φεστιβάλ έχει αναπτύξει συνεργασίες με τα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας και το ΤΕΙ Κρήτης , ενώ επιλεγμένα ντοκιμαντέρ έχουν χρησιμοποιηθεί ως εκπαιδευτικό υλικό των φοιτητών των παιδαγωγικών τμημάτων πανεπιστημίων Κρήτης και Αιγαίου.

Δεν προχωρούμε περαιτέρω με τα πειστήρια της εμβέλειας των δράσεων του Emotion Pictures, επανερχόμαστε στην ανάγκη δημόσιας αποσαφήνισης του τι πρόκειται να γίνει αναφορικά με το μέλλον του. Σημειωτέον ότι όσα παραπάνω παραθέσαμε και κάμποσα άλλα σχετικά με το φεστιβάλ, δημιουργήθηκαν με εξαιρετικά χαμηλό κόστος της τάξης των μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για το σύνολο της τριετίας. Αυτού δεδομένου, πιθανή κατάργηση του Emotion Pictures ως απόφαση μοιάζει ακόμα περισσότερο περίεργη στα όρια του σκανδαλώδους. Θέλουμε να ελπίζουμε ότι η εξαφάνιση από το site του φεστιβάλ των ημερομηνιών φετινής διοργάνωσης είναι απλώς μια ατυχής παράλειψη των διοργανωτών, είτε – στην ακόμα καλύτερη περίπτωση – παραπέμπει σε μια μικρή αναβολή ώστε το Emotion Pictures να αγκαλιαστεί και στηριχτεί ακόμα περισσότερο από τους νυν κυβερνώντες σε σχέση με τους συντηρητικότερους προκατόχους τους.

Θέλουμε μεν να ελπίζουμε στην αισιόδοξη εκδοχή των πραγμάτων, όμως δεν πολυπιστεύουμε σ’ αυτήν. Παραφράζοντας λοιπόν το αρχικό μας ερώτημα καταλήγουμε να ρωτάμε ξεκάθαρα αξιώνοντας εξίσου ξεκάθαρη απάντηση : Καταργείται από φέτος – και εάν ναι γιατί; – το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Emotion Pictures ;