Επί της ουσίας, πνευματικός χειμώνας.

Με αφορμή το άρθρο του επαγγελματία χειριστή της ελληνικής γλώσσας Θ. Χειμωνά (Τα Νέα, 14/12/10) http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4609053

θα ήταν χρήσιμο να αναλύσουμε λίγο την προσέγγισή του σε ό,τι αφορά την άκριτη χρήση χαρακτηρισμών στα πλαίσια του δημόσιου λόγου.

Κατ’ αρχήν, η χρήση της γλώσσας και η νοηματοδότηση των λέξεων αποτελούν δύο αλληλοτροφοδοτούμενες διεργασίες, άμεσα συνυφασμένες με τις ιστορικές καταβολές και τις εκάστοτε συνθήκες της κοινωνίας. Ως αποτέλεσμα, η χρήση συγκεκριμένων λεκτικών τύπων σαν πολυεργαλεία χαρακτηρισμού ατόμων ή καταστάσεων απηχεί και συντηρεί κοινωνικά στερεότυπα. Κατά μείζονα λόγο τούτο ισχύει όταν η εκφορά τυποποιημένων αρνητικών εκφράσεων απαντάται στα κείμενα εκπροσώπων της διανόησης. Διότι ευλόγως εκλαμβάνεται ως επικύρωση.

Εν προκειμένω, στο επίμαχο άρθρο του κ. Τατσόπουλου –που με τόση ενάργεια υπερασπίζεται ο κ. Χειμωνάς– αναφέρεται ο όρος «αυτιστική κοινωνία», με στόχο (ομολογουμένως προφανή) να καταδειχτεί η οπισθοδρομική εσωστρέφεια της ελληνικής πραγματικότητας. Έχουμε λοιπόν το εξής δεδομένο-παράδοξο: Ο κ. Τατσόπουλος επιχειρώντας να στηλιτεύσει την οπισθοδρομικότητα της ελληνικής κοινωνίας μετέρχεται μίας έκφρασης που προδήλως προσβάλλει τα μέλη μιας κοινωνικής ομάδας, από τις πιο αδικημένες –ακριβώς εξαιτίας της οπισθοδρομικότητας της ελληνικής κοινωνίας.

Και το ερώτημα: Είναι σκόπιμο ένας χειριστής του λόγου να συναρθρώνει την επιχειρηματολογία του μεταχειριζόμενος κατεστημένες εκφράσεις οι οποίες αναπαράγουν κοινωνικά στερεότυπα ή θα ήταν ευκταίο και αποτελεσματικότερο να χτυπάει κατευθείαν το στόχο του με επακριβείς και στοχευμένες φράσεις; (Όπως άλλωστε θα περιμέναμε από αυτόν, ακριβώς επειδή είναι επαγγελματίας χειριστής του λόγου και όχι απλός καταγραφέας κλισέ…)

Ο προσεκτικός αναγνώστης θα έχει ήδη αντιληφθεί ότι εγκαλώ τον κ. Χειμωνά για αισθητική και τεχνική αστοχία στη χρήση της γλώσσας, ανεξαρτήτως των προθέσεών του οι οποίες ουδόλως με απασχολούν. Υπό αυτό το πρίσμα, το τέχνασμα που μετήλθε στην τελευταία παράγραφο του άρθρου του, όπου αναφέρθηκε στις πιο δυναμικές αντιδράσεις από τα μέλη των θιγόμενων κοινωνικών ομάδων με σκοπό να κερδίσει τις εντυπώσεις εμφανιζόμενος σαν θύμα, σε τίποτα δεν ακυρώνει το πραγματικό πρωτογενές περιστατικό της άστοχης φρασεολογίας του. Αυτή και μόνο αυτή αποτελεί το αντικείμενο της παρέμβασής μου.

Ως συγγραφέας ,κοινωνιολόγος αλλά και πολίτης με αναπηρία αξιώνω η έκφραση οποιασδήποτε τέχνης, και ειδικά αυτής του Λόγου, να είναι αισθητικά και πολιτικά άρτια και όχι εύπεπτη ταυτολογία.

Αντρέας Κουζέλης


ΜΜΕ & άτομα με αναπηρία εν όψει των Παραολυμπιακών Αγώνων 2012

Ημερίδα µε θέµα: «Mέσα Μαζικής Ενημέρωσης & άτομα με αναπηρία εν όψει των Παραολυμπιακών Αγώνων 2012» διοργανώνουν ο υφυπουργός Εσωτερικών. Αποκέντρωσης & Ηλ. Διακυβέρνησης, κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιώργος Πεταλωτής και η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης σε συνεργασία µε τοπικούς φορείς. Στην ηµερίδα θα απευθύνουν χαιρετισµό οι υφυπουργοί Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Αηδόνης Χρήστος  Τιμοσίδης Μιχάλης. Η ηµερίδα θα διεξαχθεί το Σάββατο 4 Δεκεμβρίου 2010 στην αίθουσα εκδηλώσεων του ξενοδοχείου Arcadia (Τερψιχόρη).

Πρόγραμμα:
9:15-10:00 – Προσέλευση

Χαιρετισµοί:

Yφυπουργός Εσωτερικών. Αποκέντρωσης  και Ηλ. Διακυβέρνησης – κυβερνητικός εκπρόσωπος Γεώργιος Πεταλωτής

υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Χρήστος Αηδόνης

υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Μιχάλης Τιµοσίδης

γενική γραµµατέας Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης Θεοδώρα Κόκλα, νοµάρχης Ροδόπης Άρης Γιαννακίδης

δήµαρχος Κοµοτηνής Δηµήτρης Κοτσάκης.

11:05 – 11:15 – Προβολή βίντεο – Στιγμές από την συμμετοχή της Εθνικής Παραολυμπιακής Ομάδας στο Πεκίνο.(Επιμέλεια Αντώνης Ρέλλας).

Συντονιστής: Λίτσος Ευάγγελος (δήμαρχος Αιγείρου).

11:15-12:15: – 1η Ενότητα – Ο αθλητισµός και ο ρόλος του στην αλλαγή της κοινωνίας. Το Παραολυµπιακό Κίνηµα. Εισηγητές: Γιώργος Φουντουλάκης (Πρόεδρος Ελληνικής Παραολυµπιακής Επιτροπής – πρόεδρος Εθνικής Αθλητικής Οµοσπονδίας Ατόµων µε Αναπηρίες), Παύλος Γερακάρης (πρόεδρος Πανελληνίου Συνδέσµου Αθλητικών Συντακτών), Γιώργος Μπελίρης (Δηµοσιογράφος), Πηγή Δεβετζή (Ολυµπιονίκης).

12:15-13:15 – 2η Ενότητα – Παρουσίαση της Αναπηρίας από τα ΜΜΕ. (Αθλητισµός, Πολιτισµός, Διαδίκτυο). Εισηγητές Σάκης Κωστάρης (Παραολυµπιονίκης -υπεύθυνος Επικοινωνίας Ελληνικής Παραολυµπιακής Επιτροπής), Αντώνης Ρέλλας (Σκηνοθέτης), Άλεξ Tαξιλδάρης (Παραολυµπιονίκης), Σεραφείµ Σίλας Χαραλαµπίδης (ηθοποιός)

13: 15-13:45 – Διευρυμένο διάλειµµα.

13:45-15:00 – 3η Ενότητα – Κοινωνία και άτοµα µε αναπηρία – Ο ρόλος των ΜΜΕ στην Ελλάδα και τον κόσµο. Εισηγητές: Petar Kadrev (δηµοσιογράφος-Βουλγαρικό Κρατικό Πρακτορείο Ειδήσεων ΒΤΑ), Ersin Kalkan (δηµοσιογράφος από Τουρκία), Δρ. Περικλής Πολυζωίδης (λέκτορας στο τµήµα Κοινωνικής Διοίκησης του Δ.Π.Θ), Δρ. Βασιλική Θεολόγη (δηµοσιογράφος – δικηγόρος) και Μαρία Νικολάου (δηµοσιογράφος).

15:00-15:30 – Συζήτηση / Συμπεράσματα. Απονομή τιμητικών διπλωμάτων στους Παραολυμπιονίκες.


Τέχνη και αναπηρία

Τέχνη και αναπηρία.

Δύο έννοιες που στις συνειδήσεις της πλειοψηφίας της κοινής γνώμης είναι αντικρουόμενες. Δύο έννοιες που κατ’ επίφαση είναι αντίθετες, χωρίς κανένα σημείο συνάφειας. Γιατί η τέχνη για τους περισσότερους από εμάς αποτελεί μονοδιάστατα μια έκφραση του ωραίου, του ιδανικού. Κι όμως για πολλούς σύγχρονους καλλιτέχνες, με την προσπάθεια που καταβάλλεται τα τελευταία χρόνια από τα αναπηρικά κινήματα σε όλο τον κόσμο να επικοινωνήσουν την πραγματική έννοια της αναπηρίας ως μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας, η αναπηρία αποτελεί μια αστείρευτη πηγή έμπνευσης για δημιουργία, μια προσέγγιση όμως που δεν είναι πάντα αποδεκτή.

Από τη μία, καλλιτέχνες με αναπηρία έχουν αναγνωριστεί και έχουν λάβει τα εύσημα για τις εξαιρετικές τους επιδόσεις. Από την άλλη γλυπτά που απεικονίζουν σώματα με κάποια αναπηρία σοκάρουν και προκαλούν ποικίλες αντιδράσεις. Πώς εξηγείται αυτή η μεγάλη απόκλιση όσον αφορά την τέχνη που σχετίζεται με την αναπηρία; Πώς μπορεί να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα; Υπάρχει χώρος στην τέχνη για την αναπηρία; Τι διαφορές υπάρχουν στην παραγόμενη τέχνη σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη; Και τελικά, κατά πόσο μπορεί η τέχνη να αλλάξει τον τρόπο της θέασης της αναπηρίας από την κοινωνία; Σε αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει απαντήσεις αρθρογραφώντας για τα «Θέματα Αναπηρίας» ο σκηνοθέτης κ. Αντώνης Ρέλλας, που είναι και ο ίδιος πολίτης με αναπηρία.

«Η κοινωνική ατζέντα της αναπηρίας στηρίζεται και αναδεικνύεται από χιλιάδες ανθρώπους στην πατρίδα μας. Το αναπηρικό κίνημα θεωρείται και είναι το μαζικότερο σήμερα διεκδικητικό κίνημα. Υπό την παραπάνω έννοια παρατηρείται μια αναντιστοιχία ανάμεσα στην κινηματική δυναμική που έχει τα τελευταία χρόνια αναπτυχθεί και τη συμβολή της τέχνης σ’ αυτήν.  Η τέχνη – κύρια στην Ελλάδα – είναι πίσω από τις διεκδικήσεις και τα σημαίνοντα του αναπηρικού κινήματος. Όχι μόνο η τέχνη αλλά και ο λεγόμενος πνευματικός κόσμος στο σύνολό του», τονίζει χαρακτηριστικά απαντώντας στο ερώτημα πόσο κοντά βρίσκονται οι έννοιες της τέχνης και της αναπηρίας.

Επιχειρώντας μια αναδρομή στον χρόνο διαπιστώνεται η εισαγωγή του δίπολου «ήρωας – ζητιάνος» για την παρουσίαση των ατόμων με αναπηρία όχι μόνο μέσα από τα ΜΜΕ, αλλά και από τις διάφορες εκφράσεις τέχνης: «Διαχρονικά η τέχνη και κύρια η λογοτεχνία υπήρξαν ο προμαχώνας της κοινωνικής παραπληροφόρησης σε θέματα αναπηρίας. Οι άνθρωποι με νοητική καθυστέρηση περιπαίζονταν συστηματικά στον λαϊκό Καραγκιόζη, ο ζητιάνος του Καρκαβίτσα ανεδείκνυε ως χαρακτήρας τον άνθρωπο με αναπηρία που εκμεταλλεύεται την αναπηρία του, ζει ζωή “επιδοτούμενη”. Στην ίδια “λογική”, θέατρο και κινηματογράφος προσδίδουν στους ήρωες / πρόσωπα με αναπηρία κατωτερότητα, κακία, επικινδυνότητα ή αποδίδουν υπερφυσικές δυνάμεις .

Ο  συσχετισμός “τεράτων” και αναπηρίας είναι κοινωνικό προϊόν το οποίο εκφράστηκε έντονα μέσα από την τέχνη του κινηματογράφου.  Η αναπαραγωγή του  ρατσιστικού μύθου περί αναπηρικής δυστυχίας που “θέλει” τον άνθρωπο με αναπηρία εξ ορισμού δυστυχισμένο εξαιτίας της αναπηρίας, αναπαράγεται δια της τέχνης στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων που αναδεικνύονται χαρακτήρες με αναπηρία. Η τέχνη όμως έχει τη δυνατότητα μέσα από την ενσωμάτωση του “διαφορετικού” ατόμου στο σύνολο, της άπειρης κοινωνικοποίησης του, της συμμετοχής του στα βιώματα, στις εμπειρίες και στις ιδέες ολόκληρου του ανθρωπίνου γένους.  Η ανάδειξη  της πραγματικής διάστασης της συνθήκης της αναπηρίας και των ανθρώπων που την βιώνουν είναι και το ουσιαστικό ζητούμενο για τον καλλιτέχνη».

Ο κ. R. Randall, Διευθυντής του Φεστιβάλ Other Film στη Μελβούρνη είχε δηλώσει: «Η καταπληκτική τέχνη εξυπηρετεί όλους, η κακή τέχνη δεν εξυπηρετεί κανένα». Υπάρχει καλή και καλή τέχνη και πως ορίζονται με σημείο αναφοράς την αναπηρία; «Ως “υποκατάστατο” της ζωής η τέχνη,  έχει τον τρόπο να φέρει τον άνθρωπο σε ισορροπία με το κοινωνικό περιβάλλον του όταν όμως εκφράζει / αποκωδικοποιεί την αλήθεια των πραγμάτων. Η τέχνη που ανοίγει δρόμο προς την αλήθεια, λοιπόν, είναι εξ ορισμού καλή τέχνη. Από την άλλη, η τέχνη που αναπαράγει τον ετεροπροσδιορισμό και τα κοινωνικά ψεύδη για την αναπηρία και τους ανθρώπους με αναπηρία είναι εξ’ ορισμού “κακή” τέχνη. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, μέχρι σήμερα έχουμε γνωρίσει την κακή εκδοχή της τέχνης σε ότι αφορά την κοινωνική συνθήκη της αναπηρίας. Άρα, νομιμοποιούμαι να ισχυρίζομαι ότι η απαραίτητη εξισορρόπηση του κενού / ελλείμματος, απαιτεί πλέον καλλιτέχνες που νιώθουν και είναι “στρατευμένοι”. Άνθρωποι της τέχνης που θα συλλάβουν, θα συγκρατήσουν θα μετατρέψουν το βίωμα σε μνήμη, την ανάμνηση σε έκφραση και την ύλη σε μορφή.

Η διαφορετικότητα, η συνείδηση του ανθρώπινου ελλείμματος ως αυτονόητου κωδικού αλήθειας – έρωτα – συνύπαρξης, είναι η βαθύτερη ουσία της ανθρώπινης σκέψης ανά τους αιώνες. Ο άνθρωπος δεν είναι τέλειος, ούτε η αξίωση και επιβολή της τελειότητας είναι ο επί της γης προορισμός του. Για να γίνει κατανοητή η βαθύτερη διασύνδεση της τέχνης με την ανθρώπινη “ατέλεια”, το έλλειμμα ή την αναπηρία, αρκεί να σκεφτούμε ότι τα αντίθετά τους έχουν εγγραφεί στην ανθρώπινη ιστορία ως τα αρχέτυπα του φασισμού. Δεν υπάρχει ή δεν νομιμοποιείται – κατά τη γνώμη μου – τέχνη που να παραπέμπει στην αναγκαιότητα της άπιαστης τελειότητας και εντέλει στην επιβολή της όποιας Αρείας φυλής. Η προσωπική και κοινωνική συνύπαρξη με το έλλειμμα είναι παρακαταθήκη τέχνης, αληθινής βαθιάς τέχνης. Ο άνθρωπος με αναπηρία έχει προνομιακή σχέση με όσα συνθέτουν την πρώτη ύλη της τέχνης, μιας και έχει προνομιακή σχέση με όσα συνθέτουν την κοινωνική πρώτη ύλη διεκδίκησης του δικαιώματος στη λυτρωτική διαφορετικότητα. Η τέχνη κυοφορείται στις απελευθερωμένες από τα φασιστικά πρότυπα περιοχές του νου».

Φτάνοντας από την υψηλή και ουσιαστική τέχνη, στην ευρείας κατανάλωσης δημιουργία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που μπαίνει σε χιλιάδες σπίτια καθημερινά ο κ. Ρέλλας είναι κάθετος. «Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη για τον ρόλο των ΜΜΕ σε ότι αφορά τόσο την προώθηση καλλιτεχνών με αναπηρία όσο και την κοινωνική διεκδικητική ατζέντα του αναπηρικού κινήματος. Μια αντικειμενική, απελευθερωμένη ματιά στα κυρίαρχα πρότυπα που κύρια τα ιδιωτικά ηλεκτρονικά ΜΜΕ αναπαράγουν είναι αρκετή για να δώσει την απάντηση. Τα ΜΜΕ στην συντριπτική πλειοψηφία τους προσβάλλουν βάναυσα την ουσία της διεκδίκησης του αναπηρικού κινήματος που δεν είναι άλλη από το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό των ανθρώπων με αναπηρία και την δικαιωματική προσέγγιση της συνθήκης της αναπηρίας».

Σε μια κρίσιμη περίοδο, απαιτούνται κρίσιμες και ουσιαστικές αποφάσεις και ρηξικέλευθες τομές και μέτρα, ώστε να μην περιθωριοποιηθούν τα καίρια ζητήματα της αναπηρίας. Πόσος χώρος υπάρχει όμως γι’ αυτό; Μπορεί ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες να λειτουργήσει παιδευτικά και εν τέλει λυτρωτικά η τέχνη; «Οι εποχές που ζούμε είναι κοινωνικά και πολιτικά κρίσιμες, οι συγκρούσεις που ξεπροβάλλουν μπροστά μας θα είναι μετωπικές. Άνευ υπερβολής, αποκρουστικά φασιστικά αρχέτυπα που επί δεκαετίες φάνταζαν στο νου των αφελών ξεχασμένα, διεκδικούν και θα διεκδικήσουν με ακόμα μεγαλύτερη ένταση την επιβολή τους. Οι καλλιτέχνες με αναπηρία, στην επόμενη δύσκολη στροφή των καιρών καλούνται να βρεθούν στην πρωτοπορία των κοινωνικών ζυμώσεων. Την πρωτοπορία, συνεπώς, διεκδικούμε και οφείλουμε να διεκδικήσουμε, όχι το εξαιρετικά φτωχό – σεμνό και ταπεινό – δικαίωμα στη συμμετοχή και μόνο. Με κίνδυνο να παρεξηγηθώ, θα σας πω ότι είναι αναγκαιότητα των καιρών η δημιουργία Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία, που στην υπόθεση διεκδίκησης / ανάδειξης  της κοινωνικής πρωτοπορίας θα πρέπει να νιώθουν απολύτως στρατευμένοι.  Ναι, στρατευμένοι, ας μην φοβίζει η λέξη. Άλλωστε, χιλιάδες είναι αυτοί που υπηρετούν την ατζέντα του αναπηρικού κινήματος και όλοι – με τον τρόπο του ο καθένας – είναι στρατευμένοι σε μια πολύ δύσκολη μεν αλλά και πολύ μεγάλη υπόθεση…

Τέχνη δεν είναι μόνο αυτό που ξεχειλίζει από τη βιωμένη πραγματικότητα αλλά και αυτό που προκύπτει παρατηρώντας από απόσταση απέναντι στη μορφή. Τέλος ο πραγματικός καλλιτέχνης – με αναπηρία ή χωρίς – δεν είναι αυτός που κατακρεουργείται από το “κτήνος”, αλλά αυτός που με κόπο καταφέρνει τελικά να το δαμάσει».

Αντωνης Ρέλλας

Σκηνοθέτης – Πολίτης με Αναπηρία

http://www.esaea.gr/index.php?module=announce&ANN_user_op=view&ANN_id=3339&MMN_position=17%3A17&thms=4&ns_news=1


Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία

Μιά ιδιαίτερα μαχητική ομάδα ανένταχτων καλλιτεχνών με αναπηρία αποφάσισε να αναμετρηθεί με το μέλλον. “Με όσα μας παρεμποδίζουν να εκφραστούμε ισότιμα, μας κλείνουν την δίοδο επικοινωνίας με την κοινωνία ή ασφυκτικά μας την περιορίζουν” τονίζει χαρακτηριστικά η ομάδα (νομικά έχει συσταθεί ως Κίνηση καλλιτεχνών με αναπηρία)στο πρώτο επίσημο κάλεσμά της.

Το κάλεσμα απευθύνεται προς κάθε ενδιαφερόμενο να δώσει το παρών στην πρώτη συνάντηση ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών που θα πραγματοποιηθεί στο Θέατρο Κωφών Ελλάδας (Σαχτούρη 8 – 10, πλατεία Κουμουνδούρου) το βραδάκι της Παρασκευής 19 Νοεμβρίου.

Υπάρχει μιά κοινωνία που ασφυκτιά υποταγμένη σε νόρμες επικοινωνιακές, υπάρχουν βαθιές ανάγκες εκφραστικές που αναζητούν έξοδο για να επηρεάσουν δυναμικά τα πράγματα, υπάρχουν και συμφέροντα βαθιά που αποζητούν και επιβάλλουν έναν και μοναδικό τρόπο έκφρασης, αυτόν που δεν αμφισβητεί επί της ουσίας, δεν απειλεί” : Μέσα από τις συγκεκριμένες πέντε αράδες οι της νεοσύστατης Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία αυτοπροσδιορίζονται ως φορέας πολιτιστικής αμφισβήτησης των όσων σήμερα συνθέτουν τις ισορροπίες στα πεδία έκφρασης των ανθρώπων με αναπηρία. “Ισορροπίες τρόμου” δηλώνουν οι της Κίνησης χαρακτηριστικά, “οι καλλιτέχνες με αναπηρία σήμερα, έμμεσα ή άμεσα εκβιάζονται να λειτουργούν ως άλλοθι της ψευδοευαισθησίας της άρχουσας τάξης αν θέλουν να έχουν την οποιαδήποτε πρόσβαση μέσω του έργου τους στην κοινωνία, στο κοινό”.

Και συνεχίζουν : “Στις ακραία δεξιές εποχές μας όπου επελαύνει ο ακραίος επί θεμάτων αναπηρίας συντηρητισμός και χυδαία αναπαράγεται το μοντέλο της εξευτελιστικής φιλανθρωπίας, ο αγώνας μας για αυτοπροσδιορισμό, για έξοδο από τα τείχη της εκμετάλλευσης των κάθε λογής φιλανθρώπων, μοιάζει σχεδόν αδύνατος. Οχι απλώς δεν μας αποθαρρύνει η διαπίστωση αυτή, αλλά αντίθετα μας εμπνέει ακόμα περισσότερο” .

Κάμποσοι από τους μετέχοντες στην νεοσύστατη Κίνηση καλλιτεχνών με αναπηρία έχουν τύχει ξέχωρης προβολής τα τελευταία χρόνια. Την αποποιούνται άραγες; “ΝΑΙ – μας απαντάνε ανεπιφύλακτα – οι ψεύτικες αγκαλιές και επιδοκιμασίες ωρίμασαν μέσα μας την αλήθεια, αυτήν που πάντα γνωρίζαμε αλλά αποφεύγαμε δημόσια να ομολογήσουμε. Πλέον την ομολογούμε, αυτή δε η ομολογία μας είναι και η πρώτη επίθεσή μας ενάντια σε αυτούς που μας υποτίμησαν, το πρώτο άνοιγμα της πόρτας προς το μέλλον που είμαστε αποφασισμένοι να διεκδικήσουμε

Η νεοσύστατη Κίνηση δεν λειτουργεί με όρους και σκεπτικό ενός τυπικού σωματείου, δεν μοιράζει αξιώματα και ρόλους, είναι ανοικτή επί ίσοις όροις σε όλους όσοι θέλουν να μετάσχουν.6977 202216 το τηλέφωνο επικοινωνίας , όπως δε μας επισημαίνουν οι πρωτεργάτες “δεν απευθυνόμαστε μόνο στους επαγγελματίες καλλιτέχνες αλλά και στον καθένα εραστή της τέχνης άνθρωπο με αναπηρία.” . Στο κάλεσμα ιδιαίτερη έμφαση δίνεται “στους Κύπριους αδελφούς μας που μοιράζονται μαζί μας την πεποίθηση ότι ο βίαιος φιλανθρωπικός πατερναλισμός δολοφονεί την δυνατότητα ουσιαστικής και παρεμβατικής έκφρασης των καλλιτεχνών με αναπηρία”. Ο δύσκολος δρόμος είναι μπροστά, ζητούμενο απομένει το εάν , ποιοί και πόσοι θα τον διανύσουν .

http://www.truerespect.com.cy/


Πανελλαδικό – Παν-αναπηρικό κάλεσμα στο Συλλαλητήριο της 3ης Δεκέμβρη 2010, ώρα 10:00, στην Πλατεία Συντάγματος

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία και σύσσωμο το εθνικό αναπηρικό κίνημα καλεί όλους τους Έλληνες και Ελληνίδες με ή χωρίς αναπηρία να δώσουν δυναμικό «παρών» στο μεγάλο Πανελλαδικό – Παν-αναπηρικό Συλλαλητήριο που διοργανώνουν την  3 Δεκέμβρη 2010 – Εθνική Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία και ώρα 10:00 το πρωί, στην Πλατεία Συντάγματος για να στείλουμε όλοι μαζί ένα ηχηρό μήνυμα στην Πολιτεία και σε όλη την  Κοινωνία για την αναγκαιότητα θέσπισης ενός εθνικού προγράμματος δημόσιων πολιτικών για την αναπηρία.

 

Τη φετινή 3η Δεκέμβρη, τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους αντιμετωπίζουν τις πιο σκληρές και επώδυνες επιπτώσεις από την οικονομική και κοινωνική κρίση. Γνωρίζουμε από την ιστορία ότι τα άτομα με αναπηρία σε ανάλογες παρελθούσες περιόδους είναι οι πρώτοι που βιώνουν τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Η ιστορία δεν πρέπει να επαναληφθεί, γιατί τώρα πια εμείς, τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειες μας, έχουμε φέρει με συντονισμένα και σταθερά βήματα σημαντικές αλλαγές στο κοινωνικό και πολιτισμικό σκηνικό της χώρας. Οι πολύχρονοι συλλογικοί αγώνες που έχουμε δώσει και οι κατακτήσεις τους πρέπει να προστατευτούν με κάθε τρόπο. Αυτό καλούμαστε να διεκδικήσουμε, τα άτομα με αναπηρία κάθε ηλικίας, γυναίκες και άντρες, νέοι και ηλικιωμένοι, τα μέλη των οικογενειών τους, από κάθε γωνιά της χώρας, στο Συλλαλητήριο της 3ης Δεκέμβρη 2010 στην Πλατεία Συντάγματος, στις 10 το πρωί.

 

Διεκδικούμε:

  • τη λήψη οικονομικών μέτρων για την εισοδηματική ενίσχυση των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους,
  • την αντιμετώπιση της ανεργίας που πλήττει διαχρονικά τα άτομα με αναπηρία και λαμβάνει εφιαλτικές διαστάσεις
  • τη διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών αρχών που θα οδηγεί σε αξιοπρεπή ζωή τα άτομα με αναπηρία, με πρώτο μέτρο την επαναφορά των δώρων και επιδομάτων αδείας σε όλους τους συνταξιούχους με αναπηρία και των εργαζομένων με αναπηρία,
  • την πλήρη και δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη δωρεάν χορήγηση όλων των απαιτούμενων τεχνικών, ορθοπεδικών, θεραπευτικών μέσων
  • τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του Εθνικού Συστήματος Υγείας με την ανάπτυξη του πρωτοβάθμιου συστήματος υγείας, την ίδρυση και αναβάθμιση των μονάδων χρονίων πασχόντων, κέντρων αποκατάστασης, την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης κ.λπ,
  • τη διασφάλιση της λειτουργίας όλων των προνοιακών δομών
  • την προστασία των οικογενειών που έχουν στη φροντίδα τους άτομα με βαριές αναπηρίες και πολλαπλές ανάγκες εξάρτησης με τη λήψη άμεσων και διακριτών μέτρων

 

Όλοι στις 3 Δεκέμβρη 2010 και ώρα 10:00 στην Πλατεία Συντάγματος! Η προστασία του δικαιώματος σε μια  αξιοπρεπή ζωή είναι υπόθεση όλων μας!


ΛΕΥΚΟ ΜΠΑΣΤΟΥΝΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η 15η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί Παγκοσμίως ως Ημέρα του Λευκού Μπαστουνιού, του εργαλείου συμβόλου και συμβολισμού της πληθυσμιακής ομάδας των ανθρώπων με προβλήματα όρασης.

Τροφοδοτώντας τις αρχικές μας σκέψεις με την αφετηριακή του χρήση ιστορικά, το λευκό μπαστούνι αποτέλεσε την πρακτική απάντηση αποκατάστασης των σφοδρών τραυμάτων, που άφησε στο πέρασμα του ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, με πρώτους χρήστες ενός καλαμιού παρεμφερούς μεγέθους τους τυφλωθέντες από «ατυχήματα» Βετεράνους του Αμερικάνικου στρατού και εμπνευστή αυτής της προσαρμογής τον Οφθαλμίατρο Richard Hoover.

Ο χαρακτήρας επομένως του εν λόγω καθημερινού εργαλείου υπήρξε διττός: αποκαταστατικός και επανενταξιακός.

Με την πάροδο των ετών το λευκό μπαστούνι αποτυπώθηκε συνειδησιακά στους Κοινωνούς ως στοιχείο σύμφυτο με την τυφλότητα αλλά και ως καθρέφτης της αυτόνομης και ανεξάρτητης διαβίωσης των ανθρώπων, που βιώνουν την ζώσα κατάσταση της απώλειας όρασης.

Ξεφυλλίζοντας κανείς το «Στίγμα» του Goffman, που πρώτος μελέτησε ενδελεχώς και σταχυοθέτησε τις ορολογικές αποχρώσεις αλλά και τις διεργασίες διαχείρισης αυτής της κατάστασης του ατόμου, που είναι αποκλεισμένο από την πλήρη κοινωνική αποδοχή, συναντά γλαφυρές περιγραφές στιγματισμένων ανθρώπων με απώλεια όρασης, χρηστών λευκού μπαστουνιού ως καταγραφές των προσπαθειών, που καταβάλουν ατομικά για τον έλεγχο των αρνητικών πληροφοριών της Κοινωνικής ταυτότητας τους.

Η ατομοκεντρική θεώρηση του Goffman για τον Στιγματισμό κάθε Ομάδας αποκλίνουσας από το κανονικό αλλά και από κάθε τι που υπολαμβάνεται ή επιβάλλεται ως κανονικό υπήρξε το εφαλτήριο για την εξέλιξη και εμπέδωση σύγχρονων μορφών στιγματισμού, όπως αυτών που ανατροφοδοτούν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και υπογράμμισης της αναγκαιότητας επαναπροσέγγισης του ως Καθολικής εμπειρίας, που αφορά το σύνολο της Κοινωνίας, η οποία στιγματίζοντας επιβεβαιώνει μια φανερή της δυσλειτουργία.

Η μετάβαση από το ατομικό στο κοινωνικό πρότυπο μεταχείρισης διαφόρων ομάδων περιθωριοποίησης δεν υπήρξε παράλληλη. Ειδικά σε ό,τι αφορά την Αναπηρία τα βήματα απόσχισης από την ολοκληρωτική ιατρική θεώρηση της άργησαν να πραγματοποιηθούν Διεθνώς… σε αρμονία με  αυτήν την καθυστέρηση εισαγωγής νομοθετικά ενός Κοινωνιολογικού – Μικτού Προτύπου Κατανόησης επισημαίνεται πως επί τη βάση μιας εσωτερικής ανίχνευσης των επί μέρους υποομάδων ενδιαφέροντος, μορφών αναπηρίας παρατηρείται μια διαρκής και ως ένα βαθμό ανεξήγητη εμμονή στο Ιατρικό – Θεραπευτικό Μοντέλο Μεταχείρισης τους.

Στην Διεθνή Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, που υπεγράφη στην Νέα Υόρκη στις 13 Δεκεμβρίου του 2006 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Μαϊου του 2008, χωρίς ωστόσο εως σήμερα να έχει κυρωθεί από την χώρα μας, γεγονός που θα την καταστήσει αναπόσπαστο τμήμα της εσωτερικής της νομοθεσίας, σύμφωνα με όσα ορίζονται ρητά από το άρθρο 28 παρ.1 Συντ. απαντάται στο άρθρο 1 ο εξής ορισμός για τα άτομα με αναπηρία ως υποκείμενων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που κατοχυρώνονται με την εν λόγω Συνθήκη:

Ως Άτομα με Αναπηρία νοούνται τα άτομα με μακροχρόνιες σωματικές, νοητικές, πνευματικές ή αισθητηριακές βλάβες, οι οποίες σε αλληλεπίδραση με διάφορα εμπόδια δύνανται να παρεμποδίσουν την πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή τους στην κοινωνία σε ίση βάση με τους άλλους.

Η απλή ανάγνωση και μόνο του ανωτέρω ορισμού αρκεί για να επιβεβαιώσει πως πλέον οφείλουμε να αντιληφθούμε την Αναπηρία πολυδιάστατα και σωρευτικά ως βλάβη αλλά και ως αλληλεπίδραση των ανθρώπων, που χαρακτηρίζονται ή φέρουν αυτήν την βλάβη με εμπόδια, που θέτει το περιβάλλον εν γένει, αθετώντας με αυτόν τον τρόπο την ισότιμη διαβίωση τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Η ίδια η Παγκόσμια έννομη τάξη λοιπόν στο σύνολο της παρακινεί τους πολιτικά ιθύνοντες αλλά και κάθε πολίτη χωριστά να στρέψει το βλέμμα από το έλλειμμα και την μειονεξία στην ποιότητα διαβίωσης, στο ποσοστό και το μέτρο της Κοινωνικής Συμμετοχής, στην Ισοτιμία Πρόσβασης και εν τέλει στην διεκδίκηση επί ίσοις όροις…

Αφετηρία του όποιου συλλογισμού και κάθε συλλογισμού για την Προσέγγιση σε όλα τα επίπεδα του Πλαισίου Παρέμβασης για τους Ανθρώπους με Αναπηρία θα πρέπει να αποτελεί το «ΔΙΚΑΙΩΜΑ»… ένα δικαίωμα όπως δομείται και αφορά κάθε άνθρωπο χωρίς διακρίσεις και όχι εν είδη ειδικού προνομίου, περιστασιακής διευθέτησης…

Ας επανέλθουμε όμως στις αρχικές μας πορείες διατύπωσης αδρών πινελιών προβληματισμού γύρω από την οπτική θεώρησης της απώλειας όρασης:

Το τελευταίο χρονικό διάστημα και στο πλαίσιο διάχυσης και καλλιέργειας καλών πρακτικών «ευαισθητοποίησης» του κοινού γύρω από την συνθήκη της τύφλωσης πραγματοποιούνται διάφορες δράσης βιωματικού προσανατολισμού, με το σύνολο των Διεθνών Κειμένων βάσεως για την Αναπηρία να προτρέπουν τα Κράτη Μέλη και τους εμπλεκόμενους φορείς να κινηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση.

Αναφορικά με την διαβίωση μάλιστα των πολιτών με προβλήματα όρασης προτείνεται η ολιγόλεπτη υποβολή ενός ατόμου χωρίς απώλεια όρασης με την συναίνεση του στην συνθήκη της ολικής απώλειας αυτής με το δέσιμο των ματιών και την χρήση λευκού μπαστουνιού.

Ανεξάρτητα από το αν και κατά πόσο κανείς συμφωνεί με την εδώ παρουσιαζόμενη μεθοδολογία μπορούν να τεθούν ακροθιγώς τα ακόλουθα ερωτήματα, ως έναυσμα για την επαλήθευση ή μη του Σύγχρονου Προτύπου Κατανόησης της Αναπηρίας:

  • Η ολιγόλεπτη θέση ενός ανθρώπου χωρίς αναπηρία σε κατάσταση τύφλωσης δεν τον  καθιστά αυτομάτως και «κοινωνό» των χαρακτηριστικών της ενώ παράλληλα του μεταγγίζει μονόπλευρη γνώση, εφόσον η τυφλότητα όπως και κάθε αισθητηριακή απώλεια αποτελούν μια πραγματικότητα, που βιώνει καθημερινά το άτομο και στην οποία έχει προσαρμοστεί.
  • Πόσο συνάδει αλήθεια με τις αρχές της Δικαιωματικής Προσέγγισης της Αναπηρίας η βιωματική εστίαση στην ιατρική συνιστώσα αυτής ήτοι της βλάβης;
  • Πόσο εύκολο είναι η αρχική φόρτιση του συναινούντος στο βιωματικό εγχείρημα προσώπου να οδηγήσει σε αμυντική αποφόρτιση μέσω της εξωτερίκευσης αισθημάτων οίκτου και λύπης για τους συνανθρώπους μας με προβλήματα όρασης και πόσο αυτή η συναισθηματική μεταστροφή δύναται να άγει σε οπισθοδρομήσεις από πλευράς συναντίληψης και αμοιβαίας αποδοχής κοινωνικά;

Διαγράφοντας κυκλικές διαδρομές συλλογιστικά επιστρέφουμε στο ίδιο σημείο εκκίνησης:

Εν αρχή κάθε λόγου, κάθε παρέμβασης κάθε προσπάθειας κατανόησης της Αναπηρίας τίθεται πάντα και θα πρέπει να τίθεται το ΔΙΚΑΙΩΜΑ….

Το Δικαίωμα κάθε Πολίτη με Αναπηρία να έχει Δικαιώματα όπως αξίζει σε κάθε Άνθρωπο χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς…

Πελαγία Ι. Παπανικολάου

Δικηγόρος / Ακτιβίστρια με Αναπηρία

Υποψήφια Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών


Άνθρωποι με Αναπηρία και δημοσιοποίηση των Δικαιωματικών τους Διεκδικήσεων.

Προς:   Εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»

Θέμα:

Άνθρωποι με Αναπηρία και δημοσιοποίηση των Δικαιωματικών τους Διεκδικήσεων.

Όλοι – όλες  εμείς, που υπογράφουμε το παρόν έγγραφο επιθυμούμε να εκφράσουμε την κατάφορη δυσαρέσκεια μας για τα γεγονότα, που έλαβαν χώρα πρόσφατα στην Εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» και σχετίζονται με τον τρόπο προσέγγισης και χειρισμού της δημοσιοποίησης των δικαιωματικών διεκδικήσεων των Ανθρώπων με Αναπηρία από τα Μέσα Ενημέρωσης και τα οποία ώθησαν των επί σειρά ετών συνεργάτη σας Αντώνη Σκορδίλη σε παραίτηση.

Η Αναπηρία αδιαμφισβήτητα αποτελεί έναν εκ των αξόνων Κοινωνικού Αποκλεισμού Παγκοσμίως σε όλα τα επίπεδα συμμετοχής στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Αυτό έχει ως αυτονόητη αρνητική συνέπεια την συνακόλουθη ελλειμματική πληροφόρηση του κοινού και ελλιπή παρουσίαση των ζητημάτων ενδιαφέροντος, που άπτονται της εν λόγω συνθήκης δια του τύπου καθώς και τον περιορισμό των πολιτών  με Αναπηρία από την ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία.

Η όποια εκφορά Δημοσίου λόγου για τα ανωτέρω Θέματα Προάσπισης των δικαιωμάτων των Ανθρώπων με Αναπηρία οφείλει να είναι εμπεριστατωμένη, στοχευμένη και να εκφράζει σεβασμό προς τους ανθρώπους, που βιώνουν την πραγματικότητα μιας διαρκούς διάκρισης.

Ο Α. Σκορδίλης υπήρξε πρωτεργάτης στην καλλιέργεια ενός ζωτικού κλίματος ανάδυσης στην επιφάνεια του πλαισίου διαβίωσης των Ατόμων με Αναπηρία, της κινηματικής και συλλογικής διάστασης των αιτημάτων τους και των παραβιάσεων ή αθετήσεων τους. Αρχικά προ δεκαετίας ως ένας εκ των γραφόντων στο ένθετο «Ανάμεσα» και έπειτα ως κύριος επιμελητής της εξειδικευμένης για Θέματα Αναπηρίας Στήλης «Επί ίσοις όροις», στήλης που μεθύστερα αναβαθμίστηκε σε καθημερινή διαδικτυακή παρέμβαση από την Εφημερίδα σας.  Μέσα από τις γραφές και τις τοποθετήσεις του έδωσε βήμα σε κάθε τι ιδεολογικά προοδευτικό και ριζοσπαστικό στον πολλαπλά φιμωμένο αυτόν χώρο, αλλά και σε κάθε πολίτη χωριστά να εκφραστεί, να ακουστεί και εν τέλει να διεκδικήσει…

Οι λόγοι της παραίτησης του εύληπτα μπορούν να αναχθούν στην ευθιξία του από την δημοσίευση στο Έντυπο και την Ιστοσελίδα σας την 4η Σεπτεμβρίου 2010 Ένθετου Συνοδευτικού Αφιερώματος για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση των μαθητών με Αναπηρία στην χώρα μας.

Η παραίτηση του Α. Σκορδίλη όμως αντικατοπτρίζει κάτι βαθύτερο από ένα προσωπικό συναίσθημα του, κατ’ ουσία αποτυπώνει την μείζονος σημασίας αναγκαιότητα η Πληροφόρηση για τα Δικαιώματα των Ανθρώπων με Αναπηρία να είναι πολιτικά, νομικά και Ηθικά ορθή…

Το εξόφθαλμα ανακριβές περιεχόμενο του συγκεκριμένου Ένθετου Αφιερώματος είναι που τάσσει σε όλες-ους εμάς να σταθούμε κριτικά, προβληματιζόμενοι για τον μετασχηματισμό του δικαιώματος κάθε Κοινωνού στην Πληροφόρηση σε μια άκριτη Παραπληροφόρηση…

Το «Επί Ίσοις Όροις» τίθεται εκ μέρους μας συνειδησιακά ως κορωνίδα καθημερινού δίαυλου επικοινωνίας και επικοινώνησης της Αναπηρίας με και προς όλες-ους τις-τους Πολίτες… η δε δημοσιογραφική σιωπή του Α. Σκορδίλη και η διαδικτυακή αφαίρεση εκ μέρους σας όλων των δημοσιευμάτων, που φιλοξένησε τους τελευταίους 9 μήνες μας θλίβει…

Οι πολίτες, που υπογράφουν:

Αλέπης Σοφοκλής, Πολίτης με Αναπηρία.

Βασιλειάδης Δημήτρης, Γκέι Ακτιβιστής

Βεντούρης Γιώργος , Φωτορεπόρτερ.

Βλάμη Ευαγγελία, Ακτιβίστρια/Λεσβίες για την Ισότητα-Lesb.Equal.

Δαγρέ Σπυριδούλα, Παιδαγωγός/Πολίτις με Αναπηρία.

Δανέζη Μαρίνα, Ηθοποιός/Σκηνοθέτις.

Δαρμής Ματθαίος, Δημοσιογράφος /Ποιητής .

Θεοδωρόπουλος Κώστας, Μέλος “Παρέμβασης Αναπήρων Πολιτών”.

Κατσαγάννης Θανάσης, Συνταξιούχος με Αναπηρία.

Κόκαλου Ζωή, Κοινωνική Λειτουργός /Ακτιβίστρια

Κουζέλης Ανδρέας,  Κοινωνιολόγος/ Συγγραφέας / Πολίτης με Αναπηρία
Σκιαθίτου Νάντια, Τεχνικός Τηλεόρασης

Κωσταντακοπουλος Χρηστος, Εργαζόμενος στο “18 Άνω” /Πολίτης με Αναπηρία

Μαρινάκη Αδελαΐδα, Μητέρα.

Μπεβεράτος Κώστας, Γραφίστας.

Πανταζή Βίκη , Ηθοποιός (Θέατρο Κωφών Ελλάδος)

Παπαδόπουλος Φωτεινός , Ενεργός Πολίτης.

Παπανικολάου Πελαγία Ι., Δικηγόρος / Ακτιβίστρια με Αναπηρία

Πλαχούρα Ευανθία, Ηθοποιός (Θέατρο Κωφών Ελλάδος)

Ρέλλας Αντώνης, Σκηνοθέτης/ Πολίτης με Αναπηρία

Σκορδίλης Σπύρος, Μέλος Παρέμβασης Αναπήρων Πολιτών

Ταστάνης Άρης,  Λογοτέχνης/ μέλος Παρέμβασης Αναπήρων Πολιτών.